De werkgevers, de werknemers, de arbeidsinspectie, de OR/ PVT en de vakbond werken mee aan het tot stand komen en de implementatie van een arbocatalogus.

De werkgevers, de werknemers, de arbeidsinspectie, de OR/ PVT en de vakbond werken mee aan het tot stand komen en de implementatie van een arbocatalogus.

De werkgevers
De rol van de werkgevers ligt vooral in de besluitvorming: wel of niet meedoen met de arbocatalogus, vertegenwoordiging in de stuurgroep of projectgroep van de sector en implementatie van de arbocatalogus binnen de eigen onderneming.

Voordelen voor werkgevers:

• Voldoen aan de wettelijke doelvoorschriften voor veilig en gezond werken.
• Oplossingen op maat
• Werkgevers en werknemers kunnen zelf oplossingen op maat bedenken voor risico's die voor de sector het zwaarst wegen.
• Leren van anderen
• Door het overleg op sectorniveau komen ook oplossingen uit andere ondernemingen beschikbaar en kunnen bedrijven van elkaar leren.
• Rechtszekerheid en minder inspectie
  Ondernemingen die de maatregelen uit een arbocatalogus hebben doorgevoerd, kunnen geen sancties opgelegd krijgen door de Arbeidsinspectie omdat ze voldoen aan de normen uit de Arbowet- en regelgeving. Sectoren die geen arbocatalogus hebben kunnen rekenen op een verhoogde inspectiedruk door de arbeidsinspectie.
• Gelijkwaardigheid
  De arbocatalogus kan ertoe bijdragen dat alle ondernemingen in een branche of sector een gelijk of gelijkwaardig niveau van risicobestrijding of risicobeheersing gaan krijgen.
• Imago
  Met de aanpak van risico's middels een arbocatalogus laat de branche of sector zien waarde te hechten aan de verbetering van de arbeidsomstandigheden.
• In de uitgave van de Stichting van de Arbeid "Wat is een arbocatalogus" treft je alle informatie.

De werknemers en de vakbonden
De arbocatalogus is een instrument voor werkgevers én werknemers. Het is dus van belang dat ook werknemers een rol spelen in de totstandkoming en het gebruik van de arbocatalogus.

De vakbonden vertegenwoordigen doorgaans de werknemers bij de totstandkoming van de arbocatalogus. Daarbij vragen zij hun leden in de bedrijven om input en om feedback over belangrijke risico's en goede oplossingen. Indien mogelijk stemmen zij af met de ondernemingsraden. Dat is het gemakkelijkst als er een OR-platform op sectorniveau actief is. Als de arbocatalogus er ligt begint het werk op de werkvloer pas echt. Werknemers zullen moeten uitproberen of de oplossingen ook echt werken en aansluiten bij de risico's op de werkvloer. Ook kunnen zij testen of de arbocatalogus voldoende toegankelijk is. De ondernemingsraad kan hierbij een drijvende kracht zijn.

Voordelen voor werknemers

• Aanpak van zwaarwegende risico's
  De arbocatalogus draagt eraan bij dat eerst de risico's die het zwaarst wegen worden aangepakt, werknemers hebben daarbij invloed op de keuze van risico's.
• Oplossingen op maat
  Werknemers en bedrijven kunnen zelf oplossingen aandragen die echt bijdragen aan de veiligheid en gezondheid op de werkvloer.
• Toegankelijk en praktisch instrument
  Een goede arbocatalogus maakt het voor werknemers gemakkelijker om hun eigen arbeidsomstandigheden te verbeteren doordat er praktische oplossingen worden aangereikt middels een overzichtelijk en toegankelijk instrument. Ook wordt het voor medewerkers inzichtelijker of hun werkgever voldoet aan zijn verplichtingen voor veilig en gezond werken.

De OR/PvT en de vakbonden
Arbocatalogi worden afgesproken tussen vertegenwoordigers van werknemers en werkgevers. De OR heeft doorgaans geen formele rol bij de totstandkoming van de arbocatalogus zelf. Wel zullen de vakbonden de OR en/of PvT bij het maken van de catalogus waar mogelijk actief inschakelen, bijvoorbeeld als klankbordgroep. Natuurlijk kan de OR ook zelf initiatief nemen of aan de bel trekken bij het CNV als zij ingeschakeld willen worden bij het ontwikkelen van de arbocatalogus.

• Werkvloer
  Het is belangrijk dat de OR er voor zorgt dat de arbocatalogus ook daadwerkelijk functioneert op de werkvloer. Dat kan alleen als de werknemers de beschreven situaties herkennen en met de oplossingen aan de slag kunnen. Zo wordt de arbocatalogus een werkbaar instrument dat bijdraagt aan een veiligere en gezondere werkplek.
• Consequenties
  Op ondernemingsniveau kan de OR het verschijnen van de arbocatalogus aangrijpen om met de werkgever na te denken over de consequenties voor het arbobeleid in de eigen onderneming.
• Drie stadia
  De OR kan meerdere soorten activiteiten oppakken. Welke zij kiest hangt af van de situatie waarin de onderneming/de sector zich bevindt.
  Situatie 1:
  Er zijn nog geen afspraken gemaakt op sectorniveau over arbeidsomstandigheden.
  Situatie 2:
  Het onderhandelingsproces over de ontwikkeling van de arbocatalogus is in gang gezet op sectorniveau.
  Situatie 3:
  Er is een arbocatalogus ontwikkeld en/ of er zijn in de cao al afspraken gemaakt op het gebied van arbowetgeving. In de handleiding 'De arbocatalogus een nieuw instrument voor arbobeleid' -een handleiding voor medezeggenschapsorganen- wordt hier uitgebreid op ingegaan

Arbocatalogus als handleiding:
In de handleiding 'De arbocatalogus een nieuw instrument voor arbobeleid' (een handleiding voor medezeggenschapsorganen) wordt hier uitgebreid op ingegaan.
De arbocatalogus, een nieuw instrument voor arbobeleid.

De arbeidsinspectie
De rol van de arbeidsinspectie zal voornamelijk bestaan uit het toetsen van de arbocatalogus. Daarnaast verstrekt de arbeidsinspectie veel informatie over arbeidsomstandigheden en heeft verschillende Arbo-branchebrochures samengesteld met handige informatie om te gebruiken bij het vullen van een arbocatalogus. Deze branchebrochures zijn gratis te bestellen via de website van de arbeidsinspectie (www.arbeidsinspectie.szw.nl)

Toetsing arbocatalogi
De overheid gaat ervan uit dat werkgevers en werknemers goed in staat zijn om een professionele arbocatalogus te realiseren. Daarom worden de catalogi niet uitgebreid op inhoud getoetst.

Samengevat wordt het volgende getoetst:

• Is beschreven voor welk werkgebied (branche/groep bedrijven) de arbocatalogus is bedoeld?
• Vertegenwoordigen de opstellers, de werkgevers en werknemers in dit werkgebied?
• Is de catalogus beschikbaar voor- en bekend bij werkgevers en werknemer
• Wordt bij navolging van de catalogus voldaan aan de doelvoorschriften? Dit punt wordt getoetst met een zogenaamde quickscan; is de catalogus begrijpelijk, logisch en niet in strijd met de wet?

Arbocatalogi die aan de marginale toetsing voldoen, vormen het referentiekader voor handhaving door de arbeidsinspectie. Arbocatalogi kunnen ter toetsing aan de arbeidsinspectie worden verzonden.

Gerelateerde inhoud
Wat is een arbocatalogus